Overweeg je om de milieu impact van jouw product te meten? Of je nu van plan bent om je product te verduurzamen, claims te onderbouwen voor marketingdoeleinden, of wilt voldoen aan rapportageverplichtingen, een levenscyclusanalyse (LCA) of CO2-voetafdruk (carbon footprint) is een krachtig middel om deze doelen te realiseren. Maar voordat je aan de slag gaat, is het belangrijk om stil te staan bij een aantal cruciale vragen. De antwoorden helpen om de scope, databehoefte en het type resultaten goed te definiëren.
1. Wat is het doel van je studie?
Dit is de belangrijkste vraag om te beantwoorden. Het doel van je studie bepaalt vrijwel alles: van het gewenste detailniveau en de benodigde data tot de methode en de eindproducten.
- Ben je op zoek naar een globaal inzicht in de belangrijkste milieu hotspots in je keten? Dan volstaat vaak een screening-LCA met een beperkte hoeveelheid primaire data. De resultaten kunnen we samenvatten in een presentatie of kort rapport.
- Wil je graag duurzaamheidsinzichten tijdens productontwikkeling? Dan kan een scenario-tool uitkomst bieden. Daarmee kun je zelf verschillende scenario’s vergelijken, bijvoorbeeld met alternatieve ingrediënten, verpakkingen of productiemethoden.
- Wil je de milieu impact van je product extern communiceren, bijvoorbeeld via een ecolabel, duurzaamheidsclaim of ESG-rapportage? Dan kan een volledige ISO-conforme LCA uitkomst bieden. Hierbij wordt het product in meer detail gemodelleerd, gebruiken we hogere datakwaliteit (meer primaire data) en wordt mogelijk een externe review uitgevoerd (vooral bij vergelijkende claims).
2. Welke milieueffecten wil je meenemen?
Hoewel de CO2-voetafdruk – oftewel de impact op klimaatverandering – het meest bekend is, kijkt een volledige LCA ook naar tal van andere milieueffecten, wat een veel completer beeld geeft van de milieu-impact. Denk aan waterverbruik, landgebruik, eutrofiëring en uitputting van hulpbronnen. Hier lees je meer over het verschil tussen LCA en carbon footprint, en in dit artikel lees je meer over de verschillende impact categorieën.
Welke impactcategorieën je meeneemt, hangt af van je doelstelling. Een volledige LCA neemt meer dan 15 indicatoren in beschouwing, zoals voorgeschreven in methodes als de Product Environmental Footprint (PEF). Bij een verkennende studie of focus op CO2-doelen kan het ook voldoende zijn om minder milieueffecten in beschouwing te nemen of alleen naar broeikasgasemissies te kijken.
Wij zorgen ervoor dat de gekozen impactcategorieën aansluiten bij je duurzaamheidsstrategie én bij relevante standaarden in jouw sector.
3. Wat zijn de systeemgrenzen en functionele eenheid?
In een levenscyclusanalyse (LCA) bepaal je via de systeemgrenzen welke fasen van de levenscyclus worden meegenomen. Die keuze beïnvloedt direct de uitkomst en moet passen bij jouw doel:
- Gate-to-gate: neemt alleen de impact van het productieproces in de fabriek in beschouwing.
- Cradle-to-gate: neemt ook alle upstream processen mee, van grondstofwinning totdat het product de fabriek verlaat.
- Cradle-to-grave: de volledige levenscyclus, inclusief distributie, gebruik en afvalverwerking/recycling (end-of-life).
De systeemgrenzen zijn ook onderdeel van de functionele eenheid (functional unit). Dit is een kwantitatieve beschrijving van de functie van een product, bijvoorbeeld: “1 liter gekoelde vruchtensap in de supermarkt”
Voor bepaalde toepassingen – zoals ecolabels of PEF rapportages – zijn de systeemgrenzen en functionele eenheid vaak vastgelegd in de bijbehorende methodologie. Wij zorgen ervoor dat jouw studie hier correct op aansluit.
4. Wat voor data is beschikbaar?
De kwaliteit van een LCA staat of valt met de beschikbaarheid en nauwkeurigheid van data. Bedrijfsspecifieke (primaire) gegevens zoals energieverbruik, type en herkomst van ingrediënten, en afvalstromen leveren het meest robuuste resultaat op.
Bij een screening-studie of wanneer een fabriek nog niet operationeel is, kunnen we ook gebruikmaken van secundaire bronnen.
De dataverzameling is meestal het meest tijdrovende onderdeel van een footprinting project, vooral door de afstemming met leveranciers of verschillende afdelingen binnen een organisatie. Het heeft daarom grote invloed op de planning van een project. Denk daarom alvast na over wie binnen jouw bedrijf (of bij partners) betrokken moet worden bij dit proces. Hoe sneller de juiste data beschikbaar zijn, hoe sneller de studie uitgevoerd kan worden.
Om dataverzameling soepeler te laten verlopen, leveren wij overzichtelijke dataverzamelingsformulieren zodat duidelijk is welke data precies nodig zijn, en helpen wij met het controleren van de data om er zeker van te zijn dat ze compleet en correct zijn.
Zo leg je een sterke basis
Met de juiste voorbereiding leg je de basis voor een succesvolle levenscyclusanalyse of CO2-voetafdruk. Of je nu op zoek bent naar interne inzichten, productoptimalisatie of externe communicatie – wij stemmen de aanpak af op jouw doel, planning en mogelijkheden.
Door vooraf goed na te denken over het doel, de scope, de data en relevante impactcategorieën, haal je het maximale uit een LCA of CO2-voetafdruk-analyse!
Klaar om aan de slag te gaan met een levenscyclusanalyse (LCA) of carbon footprint analyse? Hier kun je meer lezen over hoe dit proces verloopt, of neem gerust contact met ons op om samen de mogelijkheden te verkennen.
