Wat betekent de aangekondigde samenwerking tussen ISO en het GHG-protocol voor de CO2-voetafdruk op productniveau (product carbon footprint)?

Met de recente aankondiging dat ISO en het GHG-protocol hun standaarden gaan harmoniseren, staat het landschap van carbon footprinting op het punt te veranderen. Op productniveau gaat het hierbij om ISO 14067 en de GHG Protocol Product Standard.

Maar wat betekent die harmonisatie in de praktijk voor de product CO2-voetafdruk? En waarin verschillen deze twee standaarden eigenlijk? Laten we om te beginnen beiden onder de loep nemen.

Het GHG-protocol, een samenwerking tussen het World Resource Institute (WRI) en de World Business Council for Sustainable Development (WBCSD), biedt wereldwijd erkende richtlijnen voor het meten, beheren en rapporteren van broeikasgasemissies op bedrijfs-, waardeketen-, project- én productniveau.

Hoewel het GHG-protocol vooral bekend is om zijn corporate standaard, hebben ze ook een productstandaard ontwikkeld. Deze biedt praktische richtlijnen voor het kwantificeren en rapporteren van broeikasgasemissies over de volledige levenscyclus van een product. Het doel is vooral om inzicht te geven in emissie-hotspots en om duurzaamheidsstrategieën, transparante rapportage en communicatie te ondersteunen.

De productstandaard laat relatief veel flexibiliteit toe in methodologische keuzes (zoals allocatiemethoden of systeemgrenzen) en maakt het mogelijk om productemissies op te nemen in bedrijfsinventarissen.

ISO 14067 is de internationale standaard voor het berekenen en rapporteren van de carbon footprint van producten. De standaard bouwt voort op de bredere LCA-standaarden ISO 14040 en 14044.

In vergelijking met de GHG Protocol Product Standard is ISO 14067 minder flexibel: de regels zijn strenger en specifieker, zodat resultaten beter vergelijkbaar zijn. Juist door deze nauwkeurigheid wordt ISO 14067 veel gebruikt bij onafhankelijke verificatie en naleving van regelgeving – bijvoorbeeld bij (vergelijkende) productclaims of milieulabels.

Hoewel beide standaarden hetzelfde doel hebben – het kwantificeren van de broeikasgasemissies van producten – zijn er duidelijke verschillen:

• Methodologische flexibiliteit: Het GHG-protocol laat meer keuzes open (bijv. rond allocatie), terwijl ISO 14067 striktere regels voorschrijft.
• Doelgroep en toepassing: Het GHG-protocol wordt vaak gebruikt in de context van corporate reporting, terwijl ISO 14067 meer wordt toegepast in technische studies die externe verificatie vereisen.
• Gebruiksgemak: Het GHG-protocol biedt meer praktische handvatten, opties en voorbeelden, waar ISO 14067 meer voorschrijvend en technisch is.

ISO en het GHG-protocol hebben een mijlpaal aangekondigd: een samenwerking om hun GHG-standaarden te harmoniseren (dit betreft de ISO 1406x-reeks en de GHG corporate- en productstandaarden).

Voor product carbon footprints betekent dit dat er één samenhangende aanpak komt voor dataverzameling, methodologische keuzes, verificatie en communicatie. Dit kan leiden tot:

• Vergelijkbaarheid en geloofwaardigheid: Een wereldwijd erkende standaard maakt resultaten consistenter en beter vergelijkbaar, wat benchmarking ondersteunt en acceptatie vergroot op het gebied van regelgeving, toezicht en investeringen.
• Efficiëntie: Organisaties hoeven niet langer door soms tegenstrijdige eisen van verschillende standaarden te navigeren, wat verwarring vermindert, naleving verbeterd en rapportage simpeler en goedkoper maakt.
• Verbeterde scope 3-rapportage: Een consistentere aanpak voor emissies in de waardeketen maakt ook scope 3-rapportages nauwkeuriger (deze zijn vaak gebaseerd op product carbon footprints). Dit helpt bedrijven betere doelen te stellen, bijvoorbeeld in lijn met SBTi.

Belangrijk om te weten: het GHG-protocol is momenteel bezig met het herzien van zijn standaarden, een proces dat waarschijnlijk in 2027 wordt afgerond. Het is niet te verwachten dat de geharmoniseerde standaard hiervoor al beschikbaar zal zijn.

Hoewel deze twee standaarden van groot belang zijn voor product carbon footprints, zijn ze zeker niet de enige. Hieronder een selectie van andere relevante standaarden en richtlijnen die een rol spelen. Sommigen hiervan nemen ook bredere milieu impact mee door middel van levenscyclusanalyse (LCA), maar zijn ook relevant voor carbon footprints:

• Nationale standaarden: De bekendste is PAS 2050 van het British Standards Institute, die als basis voor andere standaarden is gebruikt.
• Product Environmental Footprint (PEF): Ontwikkeld door de Europese Commissie om LCA-methodes te harmoniseren. Biedt gedetailleerde richtlijnen (o.a. over datakwaliteit, modellering, rapportage) en sectorspecifieke regels voor bepaalde productgroepen (zoals bier, kleding, diervoeding). Deze worden gekoppeld aan EU-beleid en regelgeving.
• Product Category Rules (PCRs): Productspecifieke LCA-richtlijnen, opgesteld door sectorpartijen, en vereist voor EPD’s (environmental product declarations). Veel toegepast in de bouwsector.
• ISO 14040/14044: De overkoepelende LCA-standaarden die de basis vormen voor vrijwel alle bovengenoemde standaarden.

De harmonisatie van ISO en het GHG-protocol kan ertoe leiden dat ook (enkele van) deze standaarden geüpdatet moeten worden om consistent en relevant te blijven.

Zowel de GHG Protocol Product Standard als ISO 14067 spelen een cruciale rol in product carbon footprinting. Hun harmonisatie zal zorgen voor meer consistentie, betere vergelijkbaarheid, minder complexiteit en grotere geloofwaardigheid. Dat maakt het voor bedrijven eenvoudiger om te rapporteren en leidt hopelijk tot ambitieuzere duurzaamheidsdoelen!

Hulp nodig bij het navigeren van de voortdurend veranderende wereld van standaarden? Wij ondersteunen je graag – van een carbon quickscan tot een volledige LCA, altijd volgens de juiste richtlijnen!

Wil je meer te weten komen over onze diensten? Kijk dan even hier or neem contact met ons op!